Starten als thuiskok in Duitsland: wat moet je regelen?

1. Je bedrijf aanmelden (Gewerbeanmeldung)

Verkoop je regelmatig eten om winst te maken, dan heb je meestal een bedrijf (Gewerbe). Je meldt het voor de start aan bij het Gewerbeamt van je stad of gemeente (Gewerbeanmeldung, § 14 Gewerbeordnung); op veel plaatsen kan dat online. Daarna vul je via ELSTER de vragenlijst voor de belastingregistratie in (Fragebogen zur steuerlichen Erfassung) en krijg je van het Finanzamt een belastingnummer (Steuernummer). Een btw-identificatienummer (USt-IdNr.) vraag je in dezelfde vragenlijst aan. → Officieel: elster.de · het Gewerbeamt van je stad of gemeente

2. Registratie bij de voedselcontrole

Wie eten maakt en verkoopt, is een levensmiddelenbedrijf en moet zijn bedrijf laten registreren bij de bevoegde instantie (artikel 6 van Verordening (EG) nr. 852/2004). In Duitsland is dat de voedselcontrole (Lebensmittelüberwachung) van je district of stad (vaak het Veterinär- und Lebensmittelüberwachungsamt). Meld je voor je eerste verkoop. [to confirm] Sommige Gewerbeämter geven je aanmelding door; vraag of je je toch zelf moet registreren. → Officieel: Verordening (EG) nr. 852/2004 · de voedselcontrole van je district of stad

3. Hygiëne en HACCP

Je moet veilig werken en dat kunnen laten zien: eigen controles volgens de HACCP-beginselen (artikel 5 van Verordening (EG) nr. 852/2004), bijvoorbeeld temperaturen controleren (koelkast, vriezer, kerntemperatuur), schoon werken en bijhouden waar je ingrediënten vandaan komen. Wie bederfelijk eten maakt of verkoopt, heeft kennis van voedselhygiëne uit een cursus nodig (§ 4 Lebensmittelhygiene-Verordnung). Voor een keuken die vooral privé wordt gebruikt gelden eigen minimumeisen (bijlage II, hoofdstuk III van de verordening); de voedselcontrole beoordeelt of jouw keuken geschikt is. De hygiënerichtlijnen voor jouw soort bedrijf (Leitlinien für eine gute Hygienepraxis) helpen je bij de uitvoering. → Officieel: Lebensmittelhygiene-Verordnung · de voedselcontrole van je district of stad

Zo helpt Mealbooks: je dagelijkse, wekelijkse en periodieke controles staan klaar in HACCP & hygiëne. Mealbooks ziet of een controle goed is, vraagt anders welke actie je hebt genomen, en je drukt de lijsten als pdf af voor de inspecteur; op de afdruk staat de Lebensmittelüberwachung als toezichthouder. De temperatuurgrenzen stem je af op je hygiënerichtlijn.

4. Instructie volgens de Infektionsschutzgesetz

Wie bepaalde levensmiddelen beroepsmatig maakt, behandelt of verkoopt, heeft vóór de eerste keer een bewijs nodig van een instructie (Belehrung) door de GGD (Gesundheitsamt) of een arts die zij daarvoor aanwijst (§ 43 Infektionsschutzgesetz). Daaronder vallen onder meer vlees, zuivelproducten, vis, eiproducten, kant-en-klare salades (Feinkostsalate) en aardappelsalade, mayonaise en andere gebonden sauzen, en gebak met een vulling die niet volledig is doorbakken (de lijst staat in § 42). Het bewijs mag bij de start niet ouder zijn dan drie maanden. Werken anderen voor je, dan instrueer je hen daarna elke twee jaar opnieuw. → Officieel: § 43 Infektionsschutzgesetz · het Gesundheitsamt bij jou in de buurt

5. Allergenen

Je moet je klanten kunnen vertellen welke van de 14 wettelijke allergenen in een gerecht zitten (Verordening (EU) nr. 1169/2011, in Duitsland LMIV). Bij onverpakt eten moet die informatie er vóór de aankoop zijn, bijvoorbeeld op de menukaart of een bord; mondeling alleen als er een schriftelijke vastlegging van de ingrediënten is en een zichtbare melding daarvan (§ 4 LMIDV). Bij bestellingen per telefoon, website of berichtenapp geldt dat al voordat de bestelling rond is. Verkoop je gerechten voorverpakt, dan hebben ze een volledig etiket nodig. → Officieel: Verordening (EU) nr. 1169/2011 · § 4 LMIDV

Zo helpt Mealbooks: leg het recept en de allergenen per gerecht vast in Recepten; zo heb je de schriftelijke vastlegging altijd bij de hand.

6. Btw: kleine ondernemer of 7% en 19%

[to confirm] Als kleine ondernemer (Kleinunternehmer, § 19 Umsatzsteuergesetz) reken je geen btw als je omzet in het vorige jaar niet boven 25.000 euro kwam en in het lopende jaar niet boven 100.000 euro komt; in het jaar dat je begint geldt de grens van 25.000 euro voor het lopende jaar. Op je facturen staat dan de vrijstelling in plaats van btw, en je krijgt geen voorbelasting terug. Je kunt afzien van de regeling; daar zit je dan minstens vijf kalenderjaren aan vast. Zonder de regeling geldt voor het meeste eten het lage tarief van 7%, voor de meeste dranken en andere goederen 19%; welk tarief geldt, hangt af van het product. Je doet via ELSTER btw-aangifte (Umsatzsteuer-Voranmeldung), per maand of per kwartaal, zoals het Finanzamt bepaalt. → Officieel: § 19 Umsatzsteuergesetz · elster.de

Zo helpt Mealbooks: een nieuw gerecht begint op 7%. Bij Instellingen > Bedrijfsgegevens vul je je Steuernummer en je USt-IdNr. in; die staan dan op je facturen, die de btw per tarief tonen. Als kleine ondernemer zet je daar ‘Niet btw-plichtig (kleineondernemersregeling)’ aan: nieuwe facturen hebben dan 0% op elke regel en een zin over de vrijstelling; is Duits de taal van je facturen, dan luidt die ‘Gemäß § 19 UStG wird keine Umsatzsteuer berechnet.’ Anders rekent Mealbooks bij Boekhouding per kwartaal het bedrag uit voor elk vak (Kennzahl) van de Duitse btw-aangifte (bijvoorbeeld Kz 81, 86 en 66), klaar om in ELSTER in te vullen; indienen doe je zelf.

7. Je keuken, je woning en je gemeente

[to confirm] Of je in je woning beroepsmatig mag koken en of klanten daar mogen ophalen, hangt af van je huurcontract (vraag je verhuurder), de bouwregels van je gemeente (soms is een wijziging van het gebruik nodig) en de voedselcontrole. Regel dit voor je begint. → Officieel: de website van je stad of gemeente

8. Je eerste klanten

Zet je gerechten met prijs op het menu, maak een prijslijst voor vaste klanten en neem bestellingen aan met een bezorgdatum. Mealbooks maakt de factuur als je de bestelling op geleverd zet.